یادگیری زبانهای خارجی، به ویژه زبان انگلیسی برای کودکان ایرانی، قبل از سالهای مدرسه (قبل از شش سال تمام) میتواند یکی از موثرترین فعالیتهای ممکن باشد. ممکن است از دور به نظر سخت و انرژیبر باشد. اما واقعیت این است که به وجود آوردن محیطی پویا و واقعی که در آن یادگیری امکان پذیر است موجب آن خواهد شد که کودک با استفاده از ظرفیت بالای خود هر زبان خارجی را به خوبی و با دقت زیادی یاد بگیرد و برای ایجاد ارتباط موثر استفاده کند. در این مقاله پیرامون استفاده از اسباببازی می پردازیم و علیرغم باور عمومی که زبانهای خارجی باید با کتاب یادگرفته شود به شما میگوییم که کتاب برای یادگیری میتواند استفاده شود اما موثرترین روش آن نیست.
کودکان با روح تجربهگرایی که دارند به دنبال کشف دنیایی هستند که در آن واقعیت را آنها میسازند. پیش از هرچیزی باید بپذیریم که واقعیت دنیای کودکان با آنچه ما والدین باور داریم نه تنها شبیه نیست بلکه میتوان گفت در تناقض است. در همین نقطه است که اسباببازی نقش مهمی ایفا می کند. اسباببازی امکان خلاقیت را در کودکان فراهم میکند. از این ظرفیت میتوان در یادگیری زبانهای خارجی از جمله زبان انگلیسی به طرزی موثر استفاده کرد.
| اگر قصد آموزش زبان به کودکان را دارید، میتوانید از ویدیوهای آموزش زبان کودک پن برای فرزند عزیزتان بهره ببرید. |
چرا اسباببازی برای یادگیری زبان کودک موثر است؟
همانطور که پیش از این عنوان شد اسباببازی می تواند موقعیتی خیالی اما واقعی برای کودکان فراهم آورد که در آن بتوانند عبارات کاربردی در زبان مقصد را یادگرفته و در موقعیتهای متنوعی تمرین کنند. دلیل اثربخشی این روش یادگیری زبان انگلیسی آن است که هیجان، خواست و قدرت قصهسازی کودکان را تحریک میکند و به آنها اجازه میدهد بی هیچ محدودیتی به خلق داستانهای جذاب بپردازند. این جذابیت به واسطهی آزادی مطلق کودکان است که به آنها اجازه می دهد بتوانند از این موقعیت هم لذت ببرند و هم یاد بگیرند.
همین آزادی در استفاده از اسباببازی موجب رشد مهارتهای اجتماعیِ زیرمجموعهی یادگیری زبانهای خارجی هم میشود. برای مثال مهارت ارتباط موثر میتواند در قالب یک دیالوگ یا گفتار بین دو عروسک تمرین شود و به کودک اعتماد به نفس زیادی برای تمرین این چنین دیالوگهایی در زندگی روزانه دهد. همچنین تکرار زیاد ساختارهای زبانی تاثیر بسزایی در کیفیت یادگیری زبانهای خارجی خواهد گذاشت که با استفاده از اسباببازی به راحتی به دست میآید.
به لحاظ علمی هم باید گفت که امر بازی کردن با اسباببازی تاثیرات زیادی بر روی نقاطی از مغز دارد که در روند یادگیری مهم و تاثیرگذار هستند. بخشهای حسی، هیجانی و شناختی مغز در طول بازی فعال میشوند. در طول زمان و با افزایش این تمرینات غیرمستقیم موجب تقویت درک زبانی و توان گفت و گو در کودکان میشود. هر چقدر تمرین کودک بیشتر شود نتیجهی حاصله نیز بهتر و دقیق تر خواهد بود. پس زمانی که میبینید کودکتان در اتاقش در حال ایجاد گفتار بین اسباببازیهایش است او را به حال خود تنها بگذارید و بگذارید در دریای خلاقیت ذهن خود شنا کند.
| آموزشگاه پن، اولین آموزشگاه زبان کودک در شیراز است که به صورت تخصصی از اسباب بازی برای آموزش زبان به کودک استفاده میکند. |

انواع اسباببازیهای آموزشی و کاربرد هر کدام
اسباببازی را به طور کلی بر اساس سن کودکان و با توجه به رشد مهارتهای ادراکی دستهبندی میکنیم. هرچقدر سن کودکی کمتر باشد باید اسباببازیها ساده تر و بزرگ تر باشند و نیازی به مهارت تحلیل و درک انتزاعی نداشته باشند. اما هر چقدر به سمت کودکان بزرگتر میرویم نیاز به آن داریم که اسباببازیها ایجاد چالش ذهنی کنند تا جذابیت خود را از دست ندهند. در زمینهی یادگیری زبانهای خارجی هم هر چقدر سن کودک کمتر باشد به سراغ ساختارهای زبانی سادهتر و کوتاه تر میرویم تا کودک توانایی یادگیری و استفاده از آن را داشته باشد. برای مثال در ادامه به چند اسباب بازی میپردازیم:
-
مجموعه اسباببازیهای Classic World
مجموعه اسباببازیهای Classic World که با نگاه تجدیدپذیریِ طبیعت برای سنین زیر ۴ سال ساخته شدهاند، این قابلیت را برای خردسالان فراهم میکنند که با کلمات در قالب ساختارهای ساده آشنا شوند. مثلا آنها با نامهای حیوانات در قالب یک جنگل آشنا میشوند و ربط میان تعداد زیادی از کلمات را به خوبی یاد می گیرند. این یادگیری چون با بازی همراه می شود بی شک بلند مدت و با کیفیت خواهد بود.
-
مجموعههای مخصوص شرکت LEGO
مجموعههای مخصوص شرکت LEGO برای خردسالان که LEGO DUPLO نامگذاری شده است، مجموعهی بینظیری از موقعیتهای زبانی را برای کودک ایجاد میکند که در آن استفاده از کلمات در قالب ساختار امکانپذیر میشود. این مجموعهها با ایجاد دنیای کوچکی از دنیای واقعی این امکان را فراهم می کند که کودکان تنوع زیادی را ایجاد کنند. برای مثال مجموعه LEGO DUPLO Animals of the World یکی از پرطرفدارترین مجموعههای این شرکت برای آموزش و یادگیری کودکان یک تا شش سال است. با تعداد زیادی از قطعاتی که این مجموعه دارد، کودک بدون خستگی این امکان را دارد که با حالتهای مختلف آنها را چیدمان کرده و مداما از ساختارهای زبانی استفاده کند.
-
لیست اسباببازیهای آموزشگاه پن
لیست اسباببازیهای مناسب یادگیری به همین چند نوع ختم نمیشود. هر اسباببازی میتواند یک فرصت یادگیری ایجاد کند. از میان اسباببازیهای مرغوب میتوان به نمونههای تهیه شده توسط آموزشگاه پن هم اشاره کرد: Little Tikes, PlayDoh, Fisher Price, Vtech و Spin Master.
طراحی این اسباببازیها با در نظر گرفتن بعد آموزشی و یادگیری انجام شده است و معمولا دفترچههای راهنمای ارائه شده توسط این شرکتها میتواند حاوی اطلاعات مفیدی در این باره باشد.
برای یادگیری این ساختارها کافیست یکی از بستههای یادگیری آفلاین مجموعه پن را تهیه کنید که کودک بتواند با نگاه کردن و تکرار کردن آن نمونهای کاملا استاندارد از استفادههای متفاوت زبانی یاد بگیرد و آن را به کار ببندد.

نکات مهم برای استفاده از اسباببازی در یادگیری زبان
- اسباببازیهایی انتخاب کنید که کودکان بتوانند چند بار و با حالت های متفاوت استفاده کنند. این اسباببازیها اجازه میدهند کودک بتواند از خلاقیت خود استفاده کرده و آن را در تولید زبانی به کار ببندد. خمیر بازی یا لگو نمونههای بینظیری برای ایجاد خلاقیت در کودکان هستند.
- دوم، زمانی که کودکتان در استفاده از یک ساختار مهارت پیدا میکند سعی کنید از آن موارد در زندگی واقعی استفاده کنید و فرصت را برای کودکتان فراهم کنید که در این جهان از آنها استفاده کند. به او اعتماد به نفس استفاده از موارد جدید را بدهید.
- سوم، از کودکتان خیلی سوال نپرسید. معمولا والدین علاقه دارند مداما از کودک دربارهی ساختارهای زبانی که یادگرفته است سوال بپرسند. این موجب میشود که کودک دچار بی علاقگی و یا بیمیلی در استفاده از این ساختارها شود. به این پدیده مقاومت زبانی میگوییم که در مقالات بعد پیرامون آن خواهیم نوشت.
- در نهایت، از احساس و هیجان کودکتان لذت ببرید و هیچگاه آن را سرکوب نکنید. در زمان استفاده از اسباببازی بگذارید کودکتان هرطور که میخواهد رفتار کند چون این دنیا به او مهارتهایی را یاد خواهد داد که تا آخر عمر با اون همراه هستند.




